ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ಏಕ್ ಭಾಸ್ ನ್ಹಯ್, ಏಕ್ ಸಮಾಜ್ ನ್ಹಯ್, ಏಕ್ ಪಂಗಡ್ ನ್ಹಯ್, ಏಕ್ ಜಾತ್  ನ್ಹಯ್; ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ಮನೋಧರ್ಮ್. Konkani is a open mindset! – ಹಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಸಾಹಿತಿ ಆನಿ ಚಡ್ ಕರುನ್ ಏಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮನಿಸ್ – ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಚಿಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ತೊ ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಾ? – ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಜೊ ಆಸಾ – ಎಕಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ಠಿಕೊನ್ ಉರ್‍ಚೊ ನ್ಹಯ್, ಆಮಿ ಯಾತ್ರಿಕ್.. ಜಂಯ್ ವೆತಾಂವ್ ಥಂಯ್ ಆಮ್ಚೆಂ ಘರ್.. ಆಮಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಕಾಶ್ಮಿರಾ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಆಸಾಂವ್, ಕೊಲ್ಕಾತ್ತಾ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಆಸಾಂವ್, ಗೊಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಆಸಾಂವ್, ಆನಿ ಪರತ್ ಹಾಂಗಾ ಥಾವ್ನ್ ಮುಂಬಯ್, ಗಲ್ಫ್, ಇಸ್ರಾಯೆಲ್, ಕೆನಡಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೇರಿಕಾ ಮ್ಹಣುನ್ ನಿರಂತರ್ ಭೊಂವ್ಚಿ ಸಂತತ್ ಆಮ್ಚಿ – ದೆಕುನ್ ಯಾತ್ರಿಕ್ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿ ಕೊಂಕ್ಣ್ಯಾಂಚಿ ಮುಗ್ದಾನಾ. ಹಾಂತುಂ ಬರೆಂಯ್ ಜಾಲಾಂ, ಕಾಂಯ್ ಇಲ್ಲೆಂ ವಾಯ್ಟ್ ಜಾಲಾಂ. ಭೊಂವ್ಡೆಗಾರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಭಾಸ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೆರಾಂಚ್ಯೆ ಮೆಳಿಂತ್ ನವೀಕರಣ್ ಜಾಲ್ಯಾ, ರುಪಾಂತರ್ ಜಾಲ್ಯಾ, ಗಿರೆಸ್ತ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಪುಣ್ ಥೊಡೆ ಆಪ್ಲೆ ಭಾಶೆಥಾವ್ನ್, ಸಂಸ್ಕೃತೆ ಥಾವ್ನ್ ಆಪ್ಲೆ ಆಸ್ಮಿತಾಯೆ ಥಾವ್ನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ವಿಚ್ಛೇದನ್ ಘೆವ್ನ್ ನಾಂವ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ಆಸ್ಚೆಯ್ ಆಸಾತ್! ತಿ ತಾಂಚಿ ಪರಿಗತ್!

ಆಸೊಂ, ಆತಾಂ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಆಚರುಂಚಿ ಏಕ್ ರಿವಾಜ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಯಾ. ಕಾಂಯ್ ಎಲೊಶಿಯಸ್ ಕೊಲೆಜಿಂತ್, ಆಗ್ನೆಸ್ ಕೊಲೆಜಿಂತ್ ಆಚರಣ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ದಿಸಾಕ್ ಆತಾಂ ಫಿರ್ಗಜಾಂನಿ ಆಚರುಂಚೆ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಹೊಗ್ಳಿಕೆಚೆಂ. ಪುಣ್ ಏಕ್ ದುಖಾಚಿ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಿತೆಂ? ತ್ಯಾ ದಿಸಾ ಕಿತೆಂ ವಿಶೇಸ್? ತೊ ದೀಸ್ ಆಚರುಂಚೊ ತರೀ ಕಿತ್ಯಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಮುಳಾವಿ ಸಮ್ಜಣಿ ದಿಂವ್ಚೆ ದಿಶೆನ್ ಸಲ್ವಣಿ ಉಟೊನ್ ದಿಸ್ತಾ. ಪೋರ್ ಎಕ್ಲೆ ಭಯ್ಣಿಕ್ ಆಪ್ಣಾಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಆಚರುಂಕ್ ಆಸಾ, ಏಕ್ ಬೈಬಲ್ ಸ್ಕಿಟ್ ವಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕರುಂಕ್ ಆಸಾ – ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್’ಲ್ಲೊ ಅಘಾತ್ ಕಾಂಯ್ ಲ್ಹಾನ್ ನ್ಹಯ್. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ ಆನಿ ಬೈಬಲ್ ಎಕ್’ಚ್ ಗಾಯ್? ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಣ್ಚೆ ಕಿತ್ಲೆ ಜಾಯ್ ತುಮ್ಕಾಂ! ಕೊಂಕ್ಣಿಚ್ಯಾ ದಿಸಾ ಬೈಬಲಾಚಿ ಕಾಣಿ ಕಿತ್ಯಾಕ್? ಹೆಂ ಏಕ್ ಮಾಹಿತಿಚೆಂ ಉಣೆಪಣ್ ದಿಸ್ತಾ ದೆಕುನ್ ಇಲ್ಲೆಶೆಂ ಹಾಂಗಾ ಬರವ್ನ್ ಕಾಡ್ತಾಂ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಆಚರಣಾಕ್ ದೆಂವ್ಚೆ ಆದಿಂ ಆಮ್ಚೆಂ ಇಲ್ಲೆಂ ಪಾಟ್ ಥಳ್ ಸಮ್ಜುನ್ ಘೆತ್ಲ್ಯಾರ್ ತಾಕಾ ಸೊಭ್ ಯೇತ್.

ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶ್ ಖಂಯ್ ಆಸಾ?

ಇತಿಹಾಸಾಂತ್ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್ ’ಕೊಂಕಣ’ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಏಕ್ ರಾಜ್ವಟ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿತ್ ರಾಜ್ಯ್ ಜಾವ್ನ್ ನಾತ್’ಲ್ಲೊ. ಚೀನಾಚೊ ಪ್ರವಾಸಿ ಹುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಥಾವ್ನ್ ಧರ್‍ನ್ ಚಾಲುಕ್ಯಾ ರಾಯಾಂಚ್ಯಾ ಶಾಸನಾಂನಿ, ಟಾಲೆಮಿ, ಅಲ್ ಬರೂನಿ ತಸಲ್ಯಾ ಚರಿತ್ರೆಕಾರಾಂನಿ ಬರಯಿಲ್ಲೆಪರ್ಮಾಣೆಂ – ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶ್ ಖಂಯ್ಚೊಗೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ – ಮುಂಬಯ್ಚೆಂ ಥಾಣೆಂ ಥಾವ್ನ್ ದಕ್ಶಿಣ್ ಮುಂಬಯ್ಚೆಂ ಕುಲಾಬಾ, ರತ್ನಗಿರಿ, ಗೋಮಂತ – ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಚಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಸುದ್ದ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಲವ್ಪಿ ಜಾಗೆ. ಉತ್ತರಾಕ್ ವೈತರಣಿ ಆನಿ ದಕ್ಶಿಣಾಕ್ ಕಾಳಿ ನ್ಹಂಯ್ ಗಡ್. ಹೆ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶ್ ಕದಂಬ, ರಾಶ್ಟ್ರಕೂಟ ಆನಿ ಯಾದವಾ ರಾಯಾಂಖಾಲ್ ಆಸ್ಲೆ, ಮಾಗಿರ್ ಮುಸ್ಲಿಮಾಂಚೆ ಆಧೀನ್ ಗೆಲೆ, ಪೊರ್ಚುಗಿಸಾಂಚೆ ಆಧೀನ್ ಜಾಲೆ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ದುಕೊಳ್, ಮರಾಠಾಂಚಿ ದಾಢ್ ಆನಿ ಪೊರ್ಚುಗಿಸಾಂಚಿ ಧರ್ಮಿಕ್ ಕಠಿಣಾಯ್ ಸೊಸುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾಸ್ತಾಂ ಗೊಂಯಾಥಾವ್ನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ – ತಾಂತುಂ ಸಾರಸ್ವತ್ ಮಾಗಿರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ – ದೆಂವುನ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಕ್ ಆಯ್ಲೆ, ಕೆಳದಿ ರಾಯಾಂಚ್ಯಾ ಆಸ್ರ್ಯಾಂತ್ ಧನಿ ಜಾಲೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಶಿಕಪ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಜೊಡ್ಲೆಲೆ ಹೆಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮನಿಸ್. ಮರಾಠಿ, ತಮಿಳ್, ಬಂಗಾಳಿ ಆನಿ ಮಲಯಾಳಿ ಭಾಸಾಂಬರಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮನಿಸ್ ಆಕ್ರಮಣ್ ಕಾರಿ ನ್ಹಯ್, ತೆ ಸಕ್ಡಾಂ ವೊಟ್ಟುಕ್ ಭರ್‍ಸುನ್, ಭಾಸ್  ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತೆಚೆಂ ಇಲ್ಲೆಂ ದೀವ್ನ್, ಇಲ್ಲೆಂ ಹೆರಾಂಚೆ ಘೆವ್ನ್ ವಾಡ್ಚೆ ತೆ.

ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಲಿಪಿ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಜಾರಾಯ್. ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ್ ಆನಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಶೆಕೀ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಲಿಪಿ ನಾ. ಪುಣ್ ತ್ಯೊ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಭಾಸೊ ಜಾವ್ನ್ ವಾಡ್ಲ್ಯಾತ್ ನ್ಹಯ್ಗಿ? ಆಜ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ – ದೇವನಾಗರಿ, ಕನ್ನಡ, ರೊಮೀ ಆನಿ ಮಲಯಾಳೀ ಆನಿ ಪರ್ಸೊ ಅರಾಬಿಕ್ ಲಿಪಿಂನಿ ಬರಯ್ತಾತ್. ಹೆಂ ಕೊಂಕ್ಣೆಚೆಂ ಉಣೆಪಣ್ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಕ್ಚೆ ಆಸಾತ್. ನಿಜಾಯ್ಕಿ, ಎಕಾ ಭಾಶೆಕ್ ತಾಚಿಚ್ ಲಿಪಿ ಆಸಾಜೆ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾ. ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಎಕ್’ಚ್ ಭಾಸ್ ದೋನ್ ವಾ ತೀನ್ ಲಿಪಿಂನಿ ಬರಂವ್ಚ್ಯೊ ಆಸಾತ್. ಸಿಂಧಿ ಭಾಸ್ ಪರ್ಶಿಯನ್, ಅರೆಬಿಕ್, ದೇವನಾಗರಿ, ರೋಮೀ ಲಿಪಿಂನಿ ಬರಯ್ತಾತ್. ಕಾಶ್ಮಿರೀ ಭಾಶೆಕ್ ಪಾಂಚ್ ಲಿಪಿ ಆಸಾತ್. ಜರ್ಮನ್ ದೋನ್ ಲಿಪಿಂನಿ ಬರಯ್ತಾತ್.

ಥೊಡ್ಯಾಂನಿ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಆಸಾ – ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಿಂದಿ ಆನಿ ಮರಾಠಿ ಬರಿಚ್ ನೇ.. ಸೇಮ್ ನೇ! ಕೊಂಕ್ಣಿ ಹಿಂದಿ ಥಾವ್ನ್ ವಾ ಮರಾಠಿ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲಿನೇ!! ಫಟಿ, ಸುದ್ಧ್ ಫಟಿ. ಕ್ರಿಶ. 1290 ರಚ್ಲಲೊ ಮರಾಠಿಚೊ ಆದಿಗ್ರಂಥ್ – ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ –ಹಾಂತುಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉತ್ರಾಂಚೊ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಆಸಾ! ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮರಾಠಿ ಫುಡೆಂಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಸಾ.  ಮರಾಠಿ ಸಂಸ್ಕೃತಾಚ್ಯಾ ಮ್ಹಾರಾಶ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಕೃತಾ ಥಾವ್ನ್ ಜಲ್ಮಾಲಿ ತರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ತಾಚ್ಯಾಕೀ ಹಜಾರೊಂ ವರ್ಸಾಂ ಆದಿಂ ಮಾಗಧೀ ಪ್ರಾಕೃತ್ ಮುಳಾಥಾವ್ನ್ ಜಲ್ಮಾಲಿ. ಬುದ್ದಚ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಾಂನಿ, ಜೈನಾಂಚ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಾಂನಿ ವಾಪಾರ್‍ಲೆಲಿ ಭಾಸ್ ಸಯ್ತ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ಲಾಗಿಂ ಆಸಾ. ಮರಾಠಿ ತವಳ್ ಜಲ್ಮುಂಕ್ ಯೀ ನಾ! ತರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮರಾಠಿಚಿ ವಾ ಹಿಂದಿಚಿ ಧುವ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಕಶೆಂ? – ಮ್ಹಣುನ್ ಎಮ್ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ವಿಚಾರ್‍ತಾ.

ಕೊಂಕಣ್ ಪ್ರದೇಶ್ ಪರಶುರಾಮಾಚಿ ಸೃಶ್ಟಿ ಮ್ಹಣುನ್ ಉಲ್ಲೇಕ್ ಕರ್‍ತಾತ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಸಂಸ್ಕೃತಚ್ಯಾ ಗ್ರಂಥಾಂನಿ ತಾಕಾ – ’ಕೊಂಕಣಸುತಾ’ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ’ಕೊಂಕಣ’ ನಾಂವಾಚೆಂ ವಿಶ್ಲೇಶಣ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಶ್ಟ ಭಟ್ ಸಾಂಗ್ತಾ- ಹೊ ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ ಮುಳಾಚೊ ಸಬ್ದ್ ಆಸೊನ್, ತಮ್ಳಾಂತ್ ’ಕೋಂಕೆ’ ಮ್ಹಣ್ಜೆ ’ಉಭಾರ್ ತಪ್ಕಟ್ ಜಾಗೊ’, ಹೊಚ್ ’ಕೊಂಕ’ ಕನ್ನಡಾಂತ್ ’ಕೊಂಕೆ’ ಮ್ಹಣ್ಜೆ ’ವಾಂಕ್ಡೊ’ ಮ್ಹಣ್ ಅರ್ಥ್ ದಿತಾ.  ದೆಕುನ್ ಹಾಕಾ ’ಕೊಂಗುನಾಡು’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂಯ್ ನಾಂವ್ ದಿಲಾಂ. ಉಭಾರ್ ತಪ್ಕಟ್ ಜಾಗೊಚ್ ಕೊಂಕಣ. 

ತರ್ ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೆಶಾಂತ್ಲೆ ನಿವಾಸಿ ಕೋಣ್?

ಡಾ ಒಲಿವಿನ್ಹೊ ಗೋಮ್ಸ್ ಹಾಚೆರ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಘಾಲ್ನ್ ಬರಯ್ತಾ – ಕೊಂಕ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆದಿಮಾಗಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತೆಲ್ಯಾ ಮೂಳ್ ನಿವಾಸಿಂಚೆಂ ನಾಂವ್. ತಾಂಚ್ಯಾ ವಂಶಾಚೆ ಆಸಾತ್ ಆಯ್ಚೆ – ಗೌಡಿ ವಾ ಕುಣ್ಬಿ ಸಮುದಾಯ್. ಹೆ ಗೊಂಯ್ಚೆ ಮೂಳ್ ನಿವಾಸಿ. ತಶೆಂಚ್ ಮ್ಹಾರಾಶ್ಟ್ರಾಚ್ಯಾ ಖಾನ್’ದೆಶಾ ಪ್ರದೆಶಾಚೆ ಭೊಂವ್ಡೆಗಾರ್ (nomads) ‘ಕುಂಕುನ’ ಪಿಳ್ಗಿ. ಹೆ ಬಿಹಾರಾಚ್ಯಾ ’ಮುಂಡ’ ಸಮುದಾಯಾಕ್ ಭೋವ್ ಲಾಗ್ಶಿಲೆ ಸಯ್ರೆ. ಹ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಾಕ್ ಮಾಗಿರ್ ಉತ್ತರ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಸಾರಸ್ವತ್ ಆನಿ ಕ್ಶತ್ರಿಯ್ ಲೊಕಾನ್ ತಾಂಚಿ ಉತ್ತರಾಚ್ಯಾ ಭಾಶೆಸಂಗಿಂ ದಕ್ಶಿಣಾಚಿ ಪ್ರಾಕೃತ್ ಮೆಳೊವ್ನ್ ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ಲೆ. ಆಟ್ವ್ಯಾ ಶತಮಾನಾಂತ್ ಹ್ಯಾಚ್ ಸಾರಸ್ವತ್ ಆನಿ ಕ್ಶತ್ರಿಯಾಂನಿ ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಮೂಳ್ ನಿವಾಸಿಂಕ್’ಚ್ ನಿರ್ವಾಸಿತ್ ಕರುನ್ ತಾಂಚೆ ಚಡಾವತ್ ಜಾಗೆ ಆಪ್ಣಾ ಮಧೆಂಚ್ ವಾಂಟುನ್ ಘೆತ್ಲೆ ಆನಿ ಆಪ್ಲಿ ಪಾಳಾಂ ರೊಂಬಯ್ಲಿಂ. ತಾಂಚಿ ಪ್ರಾಕೃತ್ ಆನಿ ಕೊಂಕಂಚಿ ಬೊಲಿ ಮಿಶ್ರಣ್ ಜಾವ್ನ್ ದೋನ್ ಶತಮಾನಾಂಭಿತರ್ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಸುರೂಪ್ ಘೆವ್ನ್ ’ಕೊಂಕಣಿ’ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ್ ಭಾಸ್ ಜಲ್ಮಾಕ್ ಆಯ್ಲಿ. ಹಿಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಾಚೊ ಮುಳಾವೊ ಆಧಾರ್ ಆನಿ ವ್ಯಾಕರಣ್ ಸುರೂಪ್ ಕಿತ್ಲೆಂ ಸಾಮ್ಯ್ ಆಸ್ಲೆಂಗೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ್ ಭಾಶೆಕ್ ’ಸಂಸ್ಕೃತಾಚಿ ಫುದ್ಲಡ್ ಧುವ್’ ಮ್ಹಳೆಂ. ಪುಣ್ ಫುಡೆಂ ಮರಾಠಿ ಆನಿ ಕನ್ನಡಾ ರಾಯಾಂಚ್ಯೆ ಆಡ್ಚಣೆನ್ ತಿಕಾ ಫುಲೊನ್ ರಾವೊಂಕ್ ಕಶ್ಟ್ ಜಾಲೆ, ಮಾತ್ರ್ ತಿ ಜಲ್ಮಾಲ್ಲ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್’ಚ್ ಅನಾಥ್ ಜಾವ್ನ್ ಧರ್‍ಣಿಕ್ ಶೆವ್ಟಾಲಿ, ಮ್ಹಣುನ್ ಭಾಶಾವಿಜ್ಞಾನಿ ಆನಿ ಪಂಡಿತ್ ಡಾ. ಜೋಸ್ ಪಿರೇರಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ್ ಉಚಾರ್‍ತಾ.  ಪುಣ್ ಕನ್ನಡ ರಾಯಾಂಖಾಲ್ ರಾಯಾಮ್ಹಾನ್ ತಿಕಾ ದಿಲ್ಲೊ ವಿಸ್ರೊಂಚೊ ನ್ಹಯ್. ಇಕ್ರಾವ್ಯಾ ಶತಮಾನಾಂತ್ ಚಾವುಂಡರಾಯ ಆನಿ ಗಂಗರಾಜ ಕೊಂಕ್ಣೆನ್ ಗುಮ್ಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮುಳಾಂತ್ ಶಾಸನ್ ಕಾಂತಯ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ರಾಜ್ವಟೆಚಿ ಭಾಸ್ ತಿಕಾ ಜಾವ್ನ್ ಕುರ್ವಾರ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಲಕ್ಶಣಾಂ ದಿಸ್ತಾತ್. ತ್ಯಾ ಶಾಸನಾಂತ್ ’ಕರವಿಯಲೆಮ್’ (ಕೆಲ್ಲೆಂ/ಕಾಂತಯಿಲ್ಲೆಂ) ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಬ್ದ್  ಮರಾಠಿಚೊ ಮ್ಹಣ್ ವಾದ್ ಆಸ್’ಲ್ಲೊ ಆತಾಂ  ಅಧಿಕೃತ್ ಜಾವ್ನ್ ತೊ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಬ್ದ್ ಮ್ಹ ಣುನ್ ಮಾಂದ್ತಾತ್.

ಪೊರ್ಚುಗಿಸಾಂನಿ ಗೊಂಯೆಂ ಸ್ವಾಧೀಕ್ ಕರ್‍ಚೆ ಆದಿಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆನಿ ಕನ್ನಡ ಭೋವ್ ಕರುನ್ ವಾಪಾರ್‍ತಾಲೆ. (Dr gearson: linguistic survey of India).  ಪೊರ್ಚುಗಿಸಾಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದ್ವೆಶಿಲಿ, ಕಾರಣ್ ತಾಂಕಾಂ ತಿ ಯೇನಾತ್ಲಿ ಆನಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಆಡಳ್ತ್ಯಾಕ್ ತಿ ಆಡ್ಕಳ್ ಜಾತಾಲಿ. ತಾಣಿಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸೊಧುನ್ ನಾಸ್ ಕೆಲೆಂ, ತೀನ್ ವರ್ಸಾಂನಿ ಸಕ್ಡಾಂನಿ ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಶಿಕಾಜೆ ಮ್ಹಣುನ್ ತಾಕಿದ್ ಜಾಲಿ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್, ಆಚಾರ್ ವಿಚಾರ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಚೆರ್ ನಿಗಾ ದವರ್‍ಲಿ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕಾನಾತ್ಲ್ಯಾರಿ ಪಾದ್ರಿಯ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಅಸಾಧ್ ಜಾಲೆಂ! ತರಿಪುಣ್ ತಾಂಚ್ಯಾನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಳ್ವೊಂಕ್ ಜಾಲೆಂ ನಾ. ತೆಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕ್ಲೆ ಆನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಇಸ್ಕೊಲಾಂ ಸುರು ಕೆಲಿಂ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪುಸ್ತಕಾಂ ತಾಣಿಂಚ್ ಛಾಪುಂಕ್ ಸುರು ಕೆಲಿಂ.

ಕೊಂಕ್ಣಿಕ್ ಜಾಯ್ತ್ಯೊ ಉಪಭಾಸೊ ಆಸಾತ್. ಶಶ್ಟಿ, ಕಾರ್ವಾರಿ, ಬಾರ್ಹದೇಶಿ, ಮಂಗ್ಳುರಿ, ಕೊಡಿಯಾಳಿ, ಅಂತ್ರೂಝಿ, ಚೆಟ್ಟಿ, ಡಾಲ್ವಿ, ಫಿರಂಗಿ, ಗೋವಾನಿ, ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ್, ಗೌಡ ಪ್ರಾಕೃತ್, ಕಾಂಗೋಣಿ, ಖೋಕಿಲಿ, ಕೊರ್ಯಾಣಿ, ಖಾರ್ವಿ, ಸಿದ್ಧಿ, ಮಲ್ವಾನಿ, ಕುಡ್ಮಿ, ಮೋಪಣ್, ನವಾಯ್ತಿ, ಕೇರಳೀ ಆನಿ ಹೆರ್.  ದೆಕುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ತಿ ವಿಶಾಲ್. ಪುಣ್ ದುರ್ಭಾಗ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ – ’ತುಮ್ಚಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಬರಿ ಆಸಾ, ಆಮ್ಚಿ ಸಮಾ ನಾ’ ಮ್ಹಣುನ್ ಉಣೆಪಣ್ ಭೊಗ್ಚೆ ಸಮುದಾಯ್ ಆಸಾತ್. ಸಕ್ಕಡ್ ಬೊಲಿ ತಾಂಚೆಸ್ತಕಿಂ ಗಿರೆಸ್ತ್ ಆಸಾತ್. ಹೆರಾಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಲಯ್ತಾನಾ ಆಪ್ಣೆಂ ಕೆದಿಂಚ್ ಆಪ್ಲೆ  ಬೊಲಿಕ್ ಲಾಗುನ್ ಉಣೆಪಣ್ ಭೊಗ್ಚೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್.  ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ಹೆರ್ ಭಾಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಆಪ್ಲೆ ವೊಂಟಿಯೆಕ್ ಘೆತ್ ಲ್ಲೆ ಸಬ್ದ್ ವಾ ಉತ್ರಾಂ ಆಸಾತ್ ತಶೆಂಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಥಾವ್ನ್ ಹೆರ್ ಭಾಸಾಂಕ್ ಗೆಲ್ಲೆ ಸಬ್ದ್ ಆಸಾತ್. ಸಂತೋಶ್ ಕುಮಾರ್ ಗುಲ್ವಾಡಿ ಪ್ರಕಾರ್ – ಕೊಂಕ್ಣ್ಯಾಂಥಾವ್ನ್ ಕನ್ನಡಾಕ್ ಗೆಲ್ಲೆ ಸಬ್ದ್ ಹೆ – ಉಡುಗೊರೆ, ಹುಡುಗ, ಪಕ್ಕಾಸು, ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಉದ್ದು, ಊದುಬತ್ತಿ, ಗುಡ್ಡ, ಕಮ್ಮಾರ, ಅಪರೂಪ, ಒದರು, ಗಾದೆ, ಅಪ್ಪಂತ, ಅನನಾಸು, ಬಂಗಾರ, ಬಾವಿ, ಮೋಡ, ಮಾಡು, ನೊಗ, ಬೋಳಿಸು, ಕಜ್ಜಿ, ಕಣಸು, ಮಡಾಲು ಆನಿ ಹೆರ್.  ಅಶೆಂ ಎಕಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮುದಾಯಾಕ್ ಅನ್ಯೆಕಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮುದಾಯಾನ್ ವಾಪಾರ್‍ಚೆ ಸಬ್ದ್, ಉತ್ರಾಂ ಅಪರಿಚಿತ್ ಆಸ್ತಿತ್, ಪುಣ್ ತಿಚ್ ನ್ಹಯ್ಗಿ ಕೊಂಕ್ಣಿಚಿ ವಿಶಾಲತಾ. ತಿ ವೆಂಗುನ್ ಧರ್‍ಚೊ ಮನೋಭಾವ್ ವ್ಹಡ್ ಸಮುದಾಯಾಂಕ್ ಆಸಾಜೆ.

ತರ್ ಆತಾಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಕಿತ್ಯಾ?

ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣಾಂಕ್ ಸೊಸುನ್, ಜೆಂಜ್ರೊನ್, ಮುಡ್ಡುನ್, ಪಿಳುನ್, ಮೊಡುನ್, ದೊಡುನ್ ಅಜೂನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಆಮ್ಚಿ ಮಾಂಯ್ ಭಾಸ್ ಉರ್‍ಲ್ಯಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ತಿಕಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭಾರತೀಯ್ ಸಂವಿಧಾನಾಂತ್ ಮಾನ್ ಮೆಳ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸ್ಲಿ. ಗೊಂಯಾಂತ್ ಆಜ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ರಾಜ್ಯ್ ಭಾಸ್ ಜಾಲ್ಯಾ ತರೀ ಗೊಯಾಂತ್ ಆಜ್ ತಿಚೆವಿರೋಧ್ ಪರತ್ ಮರಾಠಿಂಚೆಂ ಆಕ್ರಮಣ್ ತೀವ್ರ್ ಗತಿನ್ ಚಡೊನ್ ಯೆಂವ್ಚೆಂ ದಿಸೊನ್ ಯೆತಾ.  ಭಾರತೀಯ್ ಸರ್ಕಾರಾನ್ ಸಂವಿಧಾನಾಚೆ ಆಟ್ವೆ ವ್ಹಳೆರಿಂತ್ – 22 ಭಾರತೀಯ್ ಭಾಸಾಂಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯೊ ರಾಶ್ಟ್ರ್  ಭಾಸೊ ಮ್ಹಣುನ್ ಮಾಂದುನ್ ಘೆತ್ಲಾಂ. (ದೆಕುನ್ ಹಿಂದಿ ಬಾಕಿಚ್ಯಾ ರಾಶ್ಟ್ರ್ ಭಾಸಾಂಪಾಯ್ಕಿ ಏಕ್ ಶಿವಾಯ್ ಭಾರತಾಚಿ ಏಕ್ ಮಾತ್ರ್ ರಾಶ್ಟ್ರ್ ಭಾಸ್ ನ್ಹಯ್.) ಹ್ಯಾ 22 ರಾಶ್ಟ್ರ್ ಭಾಸಾಂಪಯ್ಕಿ ಕೊಂಕ್ಣಿಯ್ ಏಕ್!  1992 ಅಗೊಸ್ತಾಚೆ 20 ವೆರ್ ತಿಕಾ ಹೊ ಮಾನ್ ಮೆಳ್ಳೊ. ಹ್ಯಾಚ್ ದಿಸಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಂಗಾತಾ ಮಣಿಪುರಿ ಆನಿ ನೇಪಾಳಿ ಭಾಸ್ ಹ್ಯೆ ವ್ಹಳೆರಿಂತ್ ಭರ್‍ತಿ ಕೆಲಿ. ಅಶೆಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಏಕ್ ರಾಶ್ಟ್ರ್ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಣ್ ಮಾಂದುನ್ ಘೆತ್’ಲ್ಲೆವರ್ವಿಂ ಸರ್ಕಾರಾಚ್ಯಾ ಯೆವ್ಜಣೆಂನಿ, ಶಿಕಪ್ ಆನಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಥಳಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಕ್ ವಿಶೇಸ್ ಜಾಗೊ ಮೆಳ್ತಾ. ಭಾಶೆಚೆ ಅಭಿವೃದ್ಧೆಕ್ ಸರ್ಕಾರಾಚೊ ಸಹಕಾರ್ ಆನಿ ತೆಂಕೊ ಮೆಳ್ತಾ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕೊಂಕ್ ವಾ ಶಿಕಂವ್ಕ್ ಶಾಳಾಂನಿ ಆವ್ಕಾಸ್ ಮೆಳ್ತಾ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸೆವಾಸವ್ಲತಾಯೆಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿಂತ್ ಮಾಹೆತ್ ದಿಂವ್ಚಿ/ಘೆಂವ್ಚಿ ಸವ್ಲತ್ ಮೆಳ್ತಾ.

ತರ್ ಆತಾಂ ಹೊ ದೀಸ್ ಕಸೊ ಆಚರಿಲ್ಯಾರ್ ಬರೊ?

ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಾನ್ಯತಾ ದೀಸ್ ಆಚರಣ್ ಕರ್‍ತಾನಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್, ಗಾದಿ, ಪದಾಂ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚರಣಾಂ, ಖಾಣ್ ಜೆವಣ್, ರಿತಿರಿವಾಜಿ, ಇತಿಹಾಸ್, ಬೊಲಿ – ಹಾಂಚೆವಿಶಿಂ ಜೊಕ್ತೆಂ ಉಲೊವ್ಪ್, ಭಾಸಾಭಾಸ್, ತರ್ಕಾಂ ಜಾಂವ್ದಿ.  ಕೊಂಕ್ಣಿಕ್ ವ್ಯಾಕರಣ್ ಆಸಾಗೀ ಮ್ಹಣ್ ವಿಚಾರ್‍ಚೆ ಮನಿಸ್ ಭೊಂವಾರಿಂ ಆಸಾತ್! ಕೊಂಕ್ಣೆಂತ್ ಸಬ್ದ್’ಚ್ ನಾಂತ್, ಇಂಗ್ಲಿಶಾಂತ್ ಪುರಾಯ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣುನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ನೆಣಾರ್‍ಪಣ್ ಉಗ್ತ್ಯಾನ್ ಪಾಚಾರ್ಚೆ ಆನಿ ತಾಂತುಂ ಅಭಿಮಾನ್ ಪಾಂವ್ಚೆಯ್ ಆಸಾತ್! ChatGpt ವಾಪಾರ್‍ನ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ Script ತಯಾರ್ ಕರ್‍ನ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಕ್ ತರ್ಜುಮೊ ಕರ್‍ನ್ ದೀ ಮ್ಹಣುನ್ ಪಾಟಿಕ್ ಲಾಗ್ಚಿ ಪರಿಗತ್ ಹಾಂಗಾ ಚಡ್ ಆಸಾ! ದೆಕುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದೀಸ್ ವೆದಿಂ ಕಾರ್ಯಿಂ ಕರುಂಕ್ ವಾ ಫಕತ್ ಖಾಣಾಜೆವ್ಣಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾಕ್ ವಾ ಪರ್ನ್ಯೊ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಸೀಮಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಪಾಂವ್ಚೆಂ ನಾ. ಜಂಯ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದೀಸ್ ಆಚರಣ್ ಜಾತಾ ಥಂಯ್ಸರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿವಿಶಿಂ ಕಾಂಯ್ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಹೆತ್ ಆಸ್ಲೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಆಪವ್ನ್ ಥೊಡಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಕಾಮ್ ಜಾಂವ್ದಿ. ಮಾಧ್ಯಮಾಂ ವಾಪ್ರುಂಕ್ ಆಜ್ ಸಕ್ಡಾಂಕ್ ಸಲೀಸ್ ಆಸಾ. ಅಕಾಡೆಮಿ ಆನಿ ಹೆರ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಚೊ ವಾಪಾರ್ ಕರುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಜಾಗೃತಿ ಅನಿಕೀ ಸಕ್ತೆನ್ ಜಾಂವ್ದಿ. ಫಕತ್ ಆಚರಣಾಂನಿ ಗುಲ್ಲ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ನಾಕಾ.

ಮಾಹೆತ್ ಆಧಾರ್

(ಉಪಾಧ್ಯ, ಮುರಳಿಧರ (ಸಂಪಾದಕರು). ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ. ಉಡುಪಿ: ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, 1995.)

ಜೊ.ಸಿ.ಸಿದ್ದಕಟ್ಟೆ